07-13-2009, 06:55 AM
Akvaryum Balıkları hastalıkları
BALIKLARIMIZ
Sualtı dünyasının bu mükemmel canlılarının bize yaşattığı zevkler kadar onların daha iyi yaşayabilmeleri için bazı gereksinimleri olduğunu da unutmamalıyız.Her balığın nasıl ayrı bir çekiciliği varsa, sağlıklı olabilmeleri için de yapılarına uygun ayrı ortamlara ihtiyaçları vardır.Öncelikle beslediğimiz balığın ortam gereksinimlerini bilmeli ve akvaryumumuzun biyolojik dengesini(PH-GH..)onların istediği düzeyde ayarlamalıyız.İşte akvaryumunuzda sıkça rastlayacağınız hastalıklardan bazıları
Beyaz benek
Çok sık rastlanan ve önlem alınmazsa kısa sürede yaygınlaşan bir hastalıktır. Bu hastalıkta balığın vücudu küçük beyaz lekelerle kaplanır. Tedavi için ilk olarak ısıyı sabit tutmalı ve piyasada rahatlıkla bulabileceğimiz ilaçları kullanmamız gereklidir. (..sera costapur...)
Oodınıum
Kuyruk ve kanatlarda çürümeyle başlar ve yavaş yavaş bu kısımlarda parçalanmaya sebep olur. Gövdeye ilerlediğinde ise bu hastalığı tedavi etmek çok zordur. Tedavi için Oodınium ilaçları kullanılabilir. (...sera oodınopur...)
Mantar
Genelde yaralanmış balıklarda görünen ve balığın yaralanmış ve hırpalanmış bölgelerinde başlayan bir hastalıktır. Kısa sürede kök salıp vücutta pamukçuklar oluşturmaya başlar. Tedavi için pet shop'lardaki mantar ilaçlarından faydalanılabilir. (...sera mycopur...)
Not:
Hasta balıklarınızın tedavilerinde kullanılmak üzere küçük bir akvaryum temin etmenizi öneririz. Bu sayede hastalığın tüm balıklarınıza bulaşmasını engelleyebilirsiniz.
Hastalık Adı
Beyaz Benek Hastalığı ( Ichthyophthirius multifiliis - Tatlı su balıkları)
Beyaz Benek Tuzlu su balıkları için (Cyrptocarion irritans)
Balıkta Gözle Görülebilen Beyaz noktacıklar.
Costia necatrix:
Bazı yerleri beyaz, yüzgeçler birbirine yapışmış.
Chilodonella ( Hastalık yeri elips yada yuvarlak) Tetrahymena Trichodia ( Tatlı su balıkları için )Brooklynella ( Deniz balıkları için )
Gözle görülebilen Deride kücük beyaz su kabarcıkları, deri matlaşmış dişi Balıklarda iştahsızlık, kendini taşıyamamazlık.
Glossatella Heteropolaria colisarum
Gözle görülebilen Deride Mantar Hastalığı gibi tüylenmiş yaralanmalar.
Mantar Hastalığı
Deride Beyaz tüylü,sarımsı,ve uzun tüyler
Columnaris - Bakterien ( Columnaris Bakteri Hastalığı)
Balıkta beyaz dudaklar,yapışmış yüzgeçler,yüzgeçlerin uçlarında beyazlıklar.
Kuyruk Erimesi (Flossenfäule)
Kuyrukta beyaz çerçeve içerisinde dökülmüş kuyruk. Erimeye Baslamış, kanlı Kuyruk dökülmesi.
Lymphocystis Hastalığı
Açıkça görülen 0,5 - 1 mm büyüklüğünde pul kabarması. Özellikle Bu Hastalık Bahçe havuzları balıkları için iyi bir ilaç. Japon ve Koi balıkları içinde ideal.
İç Hastalıkları ve Böbrekte enfeksiyon Hastalığı
Balıkta Şişmiş,mat gözler,deride matlık,karında şişlik. Balığın iç organlarının bakteri sonucu rahatsızlığını Gösterir.
Bakteri enfeksiyonu
Deri altında beyazlıklar. Balıkta kontrolsüz sallanma hareketleri
Odinium Hastalığı
Deride gri noktacıklar.Sanki un gibi beyaz tozlanmalar.
Çapa Solucanı ( Ankerwurm Larnaea )
Beyaz yüzgeçte bulunan bir Hastalık, beyazlığın en uç kısmı çatal biçimdedir.
Deri kanseri ( Karpfenlaus Argulus )
Deri altında yassı form almış kanser timörleri. Noktacıklar halinde kanamalar.
Erythrodermatitis Hastalığı
Beyaz bir çember içinde,kanlı balığın sırt tarafında bulunan oldukça derin bir delik.
Ani Su değişimlerinde yumuşak su rahatsızlığı
Ani su değişimlerinde balığın solungaç kısımları kızarır, bu suda bulunan zehirli madderin bir göstergesidir.
İLAÇ İSMİ VERMİYORUM BALIĞIN HASTILIĞINI TEŞHİS EDEBİLDİ İSENİZ DERDİNİZİ BİR BİLENE ANLATTIĞINIZ ZAMAN O EN İYİSİNİ MUHAKKAKKİ ÖNERECEKTİR,EĞER TEŞHİS EDEMİYORSANIZ AKVARYUMDAN ALDIĞINIZ YETERLİ KADAR SUYU BİR CAM KAVANOZA, İÇİNEDE BALIĞINIZI KOYARAK GÖTÜRÜP GÖSTERMENİZİ ÖNERİRİM ACİZANE.......
Akvaryumun davetsiz misafirleri ALG’ler
Akvaryumunuzda arzu etmediğiniz bitki yada canlılara rastlarsınız. Bunlar balıklarınıza yem olacakları gibi zararda verebilir. Akvaryumunuzun görüntüsünü bozabilir. Bu canlılar akvaryumunuza canlı yemler ve bitkiler aracılığı ile girerler. Akvaryumunuza bitki eklemeden önce dezenfekte etmelisiniz ve canlı yemlerinizi bildiğimiz yerlerden alarak sınamadan balıklarınıza vermemeniz gerekir.
Yeşil Algler Çok değişik şekiller gösteren bitkiler istemediğiniz halde akvaryumunuza girer ve süratle çoğalarak akvaryumunuzun kirlenmesine neden olur. Çok yada tek hücreli iplikçikler şeklinde yada çok küçük mikroskobik yapılarda olabilirler. İplik gibi olmalarından dolayı su yosunları adına verilir. Akvaryumlarda kirlenmeye neden olmalarının yanı sıra bir çoğu bazı balık türlerinin veya yavruların vazgeçmeyecekleri besin olarak önem kazanırlar. Algler bitkiler aleminin su yosunları türüne girer. En çok bilinen alg türlerini şu şekilde sıralaya biliriz.
- Mavi Yeşil Algler (Cyanophyceae)
- Yeşil Algler (Chlorophyceae)
- Ateş Renkli Algler (Pyrrhopyceae)
- Sarı Algler (Xantophyceae)
- Kirişli Algler (Pyrrhophycene)
- Diatomeler (Diatomeae)
- Kızıl Algler (Rodophyceae)
- Esmer Algler (Phaeophyceae)
- Altın Algler (Chrysophyeae)
- Su Askıları (Characeae)
Güçlü Bitki Gelişimi Alg Oluşumunu Zorlaştırır Bitkilerinin hızlı ve sağlıklı gelişim gösterdikleri akvaryumlarda alg oluşumlar çok azdır. Bitkilerinizin büyümelerinin durduğu veya azaldığı zamanlarda alg oluşumları başlamış demektir. Yani kurulmuş akvaryumlarda alg tehlikesi vardır. Alg oluşumunu engellemek için bitki bakımının zamanında yapılması gerekir.
Düzenli Su Değişimi Su değişimlerinin yanlış veya seyrek yapılması halinde bitkilerin gelişimlerinde yavaşlamaların olacağı gibi alg sorunları ortaya çıkacaktır. Sonuç olarak yüksek nitrat ve fosfat oranları ortaya çıkacaktır. Bunlar alg’lerin temel besinlerinidir ve alg gelişim nedenleridir. Düzenli olarak haftalık akvaryumdan % 20 su değişimi yapmalısınız.
Akvaryumunuza direk musluk suyu eklemeyin değişmen önce 2 gün kadar suyu dinlendirin. Musluk suyundaki maddeler balıklarınıza ve akvaryumunuzdaki diğer canlılara zararlı olabilir.
Mavi Yeşil Algler
Alg Oluşum Nedenleri
- Aşırı nitrat artışı
- Aşırı fosfat artışı
- Organik gıdaların suyu karışmış olma ihtimali
- Direk güneş ışığı
- Suda yaşayan bitkilerin yetersiz besin rekabeti
- Güçlü havalandırma
- Uygunsuz ışık
- Musluk suyundaki zararlı maddeler
- Yetersiz ışık
- Yetersiz veya yanlış su değişimleri
- Çürüyen bitkiler
Alınabilecek Önlemler
- Haftalık düzenli olarak % 20 lik su değişimi yapınız.
- Su değişimlerinde direk musluk suyu eklemeyiniz
-Çürüyen bitkileri çıkartınız
-Zaman zaman suyun değerini ölçünüz
- Dipte biriken pisliklerin çekilmesi..
Akvaryumların başbelası
Nitrat
Doğa çok dengeli bir döngü oluşumuna sahiptir. Bizim akvaryumlarımızda kurmaya çalıştığımız dengeyi ‘doğa’ farklı canlılar ve bakteriler ile otomatik olarak sağlar. Bu süreçte pek çok döngü, bu döngülerde ise pek çok canlı, bu canlıların ise pek çok görevi vardır. Bu zincirin halkalarından biri ise azot döngüsü olarak adlandırdığımız amonyum ve amonyaktan başlayıp, nitrat, oradan da azot gazı ile son bulan bir olgudur. Gün içinde gerek akvaryum canlılarımızın arıkları, gerek akvaryumda ölen mikro ve makro organizmalar, gerekse yapılan fazla yemlemeler ile ortaya organik bir bileşik olan NH3 (amonyak) ve dolaylı olarak NH4 (amonyum) çıkmaktadır. Akvaryumda mevcut bölgelerde konuşlanmış olan nitrifikasyon bakterileri bu organik bileşiğin önce nitrit (NO2) ardından nitrat (NO3)’a dönüşmesinde yardımcı olurlar. Azot döngüsüsün son basamağı olan nitratın N2 yani azot gazına dönüştürülmesi ise bu kadar kolay olmamaktadır. Bu son basamağa denitrifikasyon denir ve bu bağlamda çalışabilecek farklı bakterilere ihtiyaç duyar. Bu bakterilerin çoğu anaerobik olmakla birlikte çok az sayıda da olsa aerobik olanlar da mevcuttur. Anaerobik bakterilerin oluşması için oksijensiz bir ortama ihtiyaç vardır bu nedenle sistemden nitratın bakteriler yardımıyla uzaklaştırılması o kadar da kolay değildir. Bu bakteriler doğada canlı kayaların iç kısımlarında ve kumun oksijen almayacak kadar derinliklerinde barınırlar. Bu bağlamda nitratı sistemden uzaklaştırmak için birçok farklı yol geliştirilmiştir. Bunların çoğu, ortamda denitrifikasyon bakterisi üretme mantığına dayanır.
Nitratı sistemden uzaklaştırmak istememizin temel sebebi, diğer döngü basamaklarındaki elemanlar kadar zehirli olmasa da yüksek oranda olduğunda, özellikle omurgasızlar için büyük tehlike teşkil etmesidir. Aslında mercanlar da bir bakıma nitrata ihtiyaç duyar ve deniz suyunda da bir miktar nitrat bulunur. Bir resif akvaryumunda ideal nitrat değeri 0,25ppm (milyonda bir değer)’dir. 5ppm’e kadar normaldir. 5ppm üzeri değerlerde akvaryumda yosun oluşumu görülür.Yalnız balık akvaryumlarında ise nitrat seviyesi daha yüksek olabilir fakat yine de hem balıkların sağlığı açısından hem de yosun oluşumunu engellemek için 5-10ppm’i geçmemelidir.
Nitratı Akvaryumdan Atma Yöntemleri
Su değişimi
Su değişimi, nitrat seviyesini acilen düşürmek için kullanılabilecek en etkili yöntemdir. Özellikle; balık ölümü olduktan, tatil dönüşlerinde veya nitrojen döngüsü yeni bitmiş olan akvaryumlarda nitrat seviyesi yüksekse su değişimi yapılmalıdır.
Refugium: Refugium kelimesi İngilizce’deki sığınak anlamına gelen “refuge” kelimesinden gelir. Refugium ana tanka bağlı başka bir tanktır ve bu tankın içinde nitratı besin olarak kullanan canlılar bulunur. Refugiumda en fazla kullanılan canlı Caulerpadır. Caulerpa çok fazla ışığa ihtiyaç duymadan çok hızlı bir gelişim gösteren bir yosun türüdür. Caulerpanın kötü bir huyu vardır bu da arada sırada eşeyli üreme yapmasıdır. Bu daha çok gece ışıklar kapalıyken olur ve sporlarını suya salarlar. Aynı zamanda bitki aniden çürür ve topladığı tüm amonyak, nitrat ve fosfatı da suya geri salar. Aynı zamanda vücudunda otçul canlılara karşı ürettiği toksinler de suya karışır. Bu durum akvaryumun dengelerini bozabilir hatta bazı canlılar için ölümcül olabilir. Spor salınımını engellemek için ışıkları 24 saat açık tutmalısınız ve Caulerpaları düzenli olarak budamalısınız. Caulerpa dışında başka makro algler de refugiumda kullanılabilir fakat Türkiye’de başka makro algler pek görülmez. Nitrat ve fosfatı besin olarak kullanan Xenia mercanları refugiumda kullanılabilir. Xenialar çok hızlı büyüdüğünden nitratı düşürmede etkili olacaktırlar. Bazı hobiciler dev istiridyeleri (Tridacna türleri) ve bazı sünger türlerini de refugiumda kullanmıştır fakat bunlar daha çok görsel amaçlı refugiumlardır, amaç nitratı düşürmek değildir.
"Refugiumlar uzun dönemde nitrat seviyesini düşürmek için etkili yöntemdir.
Denitratör
Dünyada yaygın olarak kullanılan ‘denitratör’ oksijen almayacak bir sistem içersinde bu bakterilerden yetiştirip belli periyotlarla etil alkol ile onları beslemek ve suyun bu ortamdan saatte akvaryum hacmine göre çok çok düşük su debileri ile geçirilmesi prensibine dayanır. Sistemin çıkışındaki oksijen düzeyi yani redox potansiyeli çok büyük önem taşır. Bu etkili bir yol olmasına rağmen çok tehlikelidir. Redox potansiyelinin normal değerlerin dışında olmaması çok ve sülfür zehirlenmelerine sebep olabilir. Bu yüzden denitratörlerin bir MV-(Redox) cihazı ile kullanılmaları önerilmektedir.
DKY
DKY yani Derin Kum Yatağı (İngilizce aramak isterseniz DSB olarak geçer yani Deep Sand Bed) nitrat ve fosfat üzerinde etkili bir yöntemdir. Bu sistemin amacı, derin bir kum yatağı oluşturup üst kısımda aerobik, alt kısımda da anaerobik bakteriler için uygun ortam yaratmaktır. Bu sistemde kullanılan kumun çok ince, 0,2 – 1,0 mm arasında, olması gerekmektedir. Kum derinliği 8cm veya daha fazla olmalı. Mercan kırığı veya mercan kırığını ezerek yapılan kumlar bu işin için pek uygun değildir. Kumun aragonit veya çok salınım yapmayan silika kum olması gerekmektedir. Fakat aragonit kumlar hem suya kalsiyum sağladıklarından hem de ph’ı dengede tuttuğundan kesinlikle çok daha kullanışlıdır. Ne yazık ki ülkemizde çok kolay bulunmuyor, bulunanlar da istenilen boyutlarda olmuyor genelde. Bu sistemin Türkiye’de yapılmasında bir engel de Türkiye’de canlı kumun ve kumu karıştıracak canlıların bulunmamasıdır. Deniz çıkarılan bazı canlılar bu iş için uygun olabilir fakat tüm bu canlıları denizden toplamak zahmetli olacaktır. her şeye rağmen DKY hem nitrat ve fosfat seviyelerini düşürmesi açısından çok efektiftir hem de akvaryumda doğaya daha yakın bir ortam oluşmasında yardımcı olur.
DKY’nin kullanıldığı bir deniz akvaryumunda deniz çimi, kum anemonu yada çene balığı gibi yaşamak için derin bir kum tabakasına ihtiyaç duyan canlılara da bakabilirsiniz.
Votka
Sistemde yaşayan anaerobik bakteriler belli bir besin kaynağına ihtiyaç duyarlar. Bunun en önemlisi ise etil alkoldür. Sisteme dışardan fazla miktarda etil alkol ilave edilmesi bu bakterilere ekstra besin kaynağı ve enerji sağlayacağı için mevcut kolonilerin hızla artmasına, dolayısı ile nitratın çok daha hızlı bir şekilde elimine edilmesine sebep olur. Votka da etil alkol içerdiğinden akvaryumda kullanılabilir. Bu metodun bilinçsiz kullanılması farklı bileşiklerin çökelmesine ve kontrolsüz alg oluşumuna sebebiyet verebilmektedir.
Canlı kaya
Sistemin temel denitrifikasyon aracı canlı kayalardır. Kaliteli yapıya sahip canlı kayalar nitratın elimine edilmesinde büyük önem taşır. Derin oyuklar ve çatlara sahip efektif yapıdaki bir canlı kayada bu deliklerin derinliklerine fazla oksijen ulaşamayacağından burada oksijensiz bir ortam meydana gelir. Bu ortamlar denitrifikasyon bakterileri için kolonileşme yeri olarak kullanılır. Hacme oranla yeterli miktarda canlı kayanın nitrat seviyesinin düşmesinde etkisi olacaktır
Canlı kayalar hem nitrifikasyon hem de denitrifikasyon yaptığından deniz akvaryumları için çok önemlidir.
Sonuç
En başta dediğimiz gibi nitrat, azot döngüsünün azot gazından önceki son adımıdır. Yukarıda refugium ve su değişimi dışındaki metotlarda nitrat nitrojen gazına dönüştürülüp atmosfere bırakılır ve sistemden uzaklaştırılmış olur. Refugiumda ise fotosentez için nitrat besin olarak kullanılır. Döngünün ilk ayağı amonyum ve amonyak olduğu için nitratı yok etmeye çalışmadan önce amonyak oluşumunu azaltmak daha mantıklı bir yol olacaktır. Bunun için de doğru kurulmuş bir sistem, düzenli su değişimi ve doğru miktarda canlı yüklemesi yapılması gerekmektedir.